རྒྱ་གར་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ཁུལ་དུ་འཕེལ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གྱི་དྲྭ་རྒྱའི་དྲག་གནོན། China: The rise of digital repression in the Indo-Pacific

སྙན་ཐོའི་གནད་དོན་སྙིང་བསྡུས། སྙན་ཐོ་འདིའི་ནང་ ARTICLE 19 ཀྱི་དྲྭ་རྒྱའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་རྒྱ་ནག་གི་དྲྭ་རྒྱའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་དཔེ་གཞི་གོང་འཕེལ་གཏོང་བའི་སྟེགས་བུ་ཞིག་ཏུ་རྒྱུར་བའི་ཐོག་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཏེ། གཞུང་ཁུངས་མ་ཡིན་པའི་ཚོགས་པ་དང་འཛིན་སྐྱོང་ཁག་གི་ཞུ་གཏུག་ལས་རིམ་ཆེད་དགོས་ངེས་ཀྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་གནས་སྟངས་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་མ་ཟད་སྲིད་ཇུས་བཟོ་བ་སོགས་འབད་འབུངས་བྱས་ཡོད། སྙན་ཐོ་འདིའི་ནང་རྒྱ་གར་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་ནང་བྱུང་བའི་རྒྱ་ནག་གིས་དྲྭ་རྒྱའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་བྱ་འགུལ་མང་པོ་ཞིག་གལ་ཆེན་དུ་བཟུང་ཡོད་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད་དྲྭ་རྒྱའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་དྲ་རྒྱའི་རང་དབང་དང་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་གི་གནད་དོན་ཁག་དང་། ལྷག་པར་དུ་བརྡ་འཕྲིན་དང་སྨྲ་བརྗོད་རང་དབང་། སྒེར་གྱི་གསང་བའི་ཐོབ་ཐང་དང་འབྲེལ་བའི་གནད་དོན་ཁག་ལ་སྤྱི་སྡོམ་བརྒྱབ་ཡོད། སྙན་ཐོ་དེའི་ནང་དྲྭ་རྒྱའི་དར་གོས་ཚོང་ལམ་རྒྱུད་རྒྱ་ནག་གཞུང་གི་རྒྱ་ཁྱོན་ཆེ་བའི་རྒྱུད་གཅིག་ལམ་གཅིག་ཞེས་པའི་སྲིད་ཇུས་འོག་གི་དྲྭ་རྒྱའི་སྲིད་ཇུས་དང་གལ་གནད་ཁག་ལ་ཁྱབ་པའི་བསམ་བློ་ཞིག་ལས་སྲིད་ཇུས་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་པར་བཤད་འདུག དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་འཛམ་གླིང་གི་འགྲོ་ལུགས་ལ་འགྱུར་བ་གཏོང་བའི་འཕྲུལ་ལས་དང་དྲྭ་རྒྱའི་སྲིད་ཇུས་ཡར་རྒྱས་བཏང་སྟེ་འཛམ་གླིང་གི་ཚན་རྩལ་རིགས་པའི་ཐོག་སྟོབས་ཆེན་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའི་དམིགས་ཡུལ་གྱི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་བཤད་ཡོད།  རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་བཟོ་ལས་གསར་པའི་ལག་རྩལ་ཁྱབ་སྤེལ་གཏོང་བ་དང་ཚོང་སྤྲེལ་གྱི་འབྲེལ་ལམ་བཙལ་ནས་དྲྭ་རྒྱའི་སྲིད་གཞུང་ལ་དབང་ཆ་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་ལམ་ལུགས་རྒྱུན་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་སྐབས་འདིར་རྒྱ་གར་དང་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་མངའ་ཁུལ་གྱི་གལ་འགངས་ཆེ་བའི་ཐབས་ཇུས་རྣམས་རང་སོར་འཇོག་དགོས་པ་དང་།  རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་རྒྱ་ནག་གི་མངའ་ཁུལ་ནང་མཉམ་ལས་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཁོ་ཚོས་ཞི་བདེ་རྒྱ་མཚོའི་ནང་དྲྭ་རྒྱའི་རང་དབང་ཉམས་རྒུད་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་དྲྭ་རྒྱའི་གཉའ་གནོན་འཕེལ་རྒྱས་འགྲོ་བཞིན་པ་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཅི་ཞིག་ཐེབས་མིན་ཤེས་རྒྱུ་ནི་རྒྱ་ནག་གིས་འཛམ་གླིང་ལ་བསྐྱར་དུ་འབྲེལ་ལམ་བཟོ་རྒྱུ་དང་དྲྭ་རྒྱའི་ཁྱབ་ཁོངས་དབང་སྒྱུར་བྱེད་མཁན་གྱི་སྒྲིག་གཞི་བསྐྱར་དུ་རྩོམ་པའི་མངོན་འདོད་ཤེས་རྒྱུར་གལ་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།  སྙན་ཞུ་འདིས་གོ་ལའི་དྲྭ་རྒྱའི་རྨང་གཞིའི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་འཛིན་སྐྱོང་ལ་འཇུག་ཚུལ་མཐོང་ཆེད། རྒྱ་ནག་ནང་གི་དྲྭ་རྒྱའི་སྲིད་དབང་སྒེར་འཛིན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་རྣམ་པའི་སྐོར་ལ་ཐུན་མོང་གི་གོ་རྟོགས་ཤིག་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་ནས་འགོ་བཙུགས་ཡོད།  སྙན་ཞུ་དེའི་དམིགས་བྱ་གཙོ་བོ་ནི། རྒྱ་ནག་དམར་ཤོག་ཚོགས་པས་གོ་རིམ་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགོ་གཙོ་ཧྲུའུ་ཝེ།…

ཕེལ་བཞིན་པའི་རྒྱ་ནག་གི་བོད་ནང་རྟོག་བཟོས་སྒེར་དྲ་ཐོག་བཀག་སྡོམ། China’s Growing VPN Software Restrictions in Tibet

དུས་རབས་གོང་མའི་སྤྱི་ལོ་དགུ་བཅུའི་ནང་དྲྭ་རྒྱའི་རྒྱུད་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་གི་སྤྱི་ཚོགས་དཔལ་འབྱོར་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་འཆར་གཞི་ཡོངས་ཁྱབ་ཕྱིན་པའི་ནང་དུ་ཚོང་ལས་དང་། སློབ་གསོ། འཕྲོད་བསྟེན། དངུལ་ཁང་། ཉམ་ཞིབ་དང་ཆ་འཕྲིན་མཉམ་སྤྱོད་བཅས་ཚུད་ཡོད། ཅང་ཙེ་རྨིན་གྱི་གཙོ་སྐྱོང་འོག་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གཞན་དང་དྲ་བར་རྒྱ་ནག་ལ་དྲ་རྒྱ་ ༡༩༩༤ ལོའི་ནང་སླེབས་ཡོད་ལ། རྒྱ་ནག་གི་བཟོ་ལས་དུས་རབས་ནས་ཆ་འཕྲིན་དུས་རབས་བར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་མང་པོའི་དངོས་སུ་མཐོང་ཡོད། འོན་ཀྱང་རྩིས་སྤྲོད་དོ་དམ་དང་ལེན་མི་བྱེད་པའི་དྲྭ་རྒྱ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་དེ་རྒྱ་ནག་འགོ་ཁྲིད་ཀྱི་རིམ་པའི་མི་མངོན་པའི་འཇིགས་སྐུལ་ཞིག་ཏུ་ཐོངས་ཙང་ཐར་ལག་རྩལ་གསར་པ་མང་པོ་སྡེབ་སྒྲིག་བྱས་ནས་མི་དམངས་དང་གྲང་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ཚོད་འཛིན་དང་གཉའ་གནོན་སྤེལ་བའི་བྱ་སྤྱོད་འགོ་འཛུགས་བྱེད་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཏེང་ཞའོ་ཕིན་གྱིས་”གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྒེའུ་ཁུང་ཕྱེ་ནས་མཁའ་རླུང་གཙང་མ་ལ་རེ་སྒུག་བྱས་ན། སྦྲང་ནག་ཁ་ཤས་ནང་དུ་འབུད་ངེས་ཡིན་པ་སེམས་ལ་ངེས་དགོས།” ཞེས་བརྗོད་ནས། ལེགས་བཅོས་ཀྱི་དུས་རབས་བངུན་པའི་དུས་མཇུག་ནས་བཟུང་། རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་ཚོང་དང་། དཔལ་འབྱོར། ལག་རྩལ་བཅས་ཀྱི་ཐད་འཛམ་གླིང་ལ་སྒོ་འབྱེད་པར་འགན་ལེན་ཏན་ཏིག་བྱ་དགོས་པ་ལས། ནུབ་ཕྱོགས་གུ་ཡངས་རིང་ལུགས་ཀྱི་དམངས་གཙོ་དང་མི་མངས་ནང་རང་དབང་གི་བསམ་བློའི་རྒྱུད་གཞན་གནས་སུ་འཇུག་མི་ཆོག་པ་བཀའ་བཏང་ཡོད།…

སྐད་འཕྲིན་ཐོ་ཁོངས་སྟེངས་༧གོང་ས་༧སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་པར་རིས་སྒྲིག་བཀོད་ལ་ཞིབ་བཤེར། WeChat censors profile pictures displaying the Dalai Lama

ཞིས་ཅིན་ཕིང་གིས་གུང་ཁྲན་རིང་ལུགས་ཀྱིས་འགོ་ཁྲིད་བྱེད་པའི་རྒྱ་ནག་གི་གཉའ་གནོན་བཅའ་ཁྲིམས་དང་སྲིད་ཇུས་ཀྱིས་འཕྲུལ་རིག་ལག་རྩལ་དང་ཆ་འཕྲིན་ལག་རྩལ་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་འཕེལ་ཕྱོགས་གསར་ཤོས་བཀོད་སྒྲིག་བྱེད་པའི་འཐབ་ཇུས་འོག་ནས་བོད་རིགས་ལ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པའི་གདུག་རྩུབ་དང་བཙན་འགེལ་བྱས་པ་དང་། ངོ་བོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་རིག་གནས་གསར་བརྗེ་དང་ཞི་བས་བཅིངས་འགྲོལ་གཏོང་བར་ཁ་གཡར་ནས་བོད་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། སྐད་རིགས། རིག་གནས་བཅས་མེད་པ་བཟོས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཅང་ཡོད། འཕྲུལ་རིག་དཔལ་འབྱོར་ཁྱབ་ཁོངས་ཀྱི་ཡར་ཐོན་ཉིན་རེ་བཞིན་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་ཚོས་ད་དུང་འཕྲུལ་རིག་ཀུང་སི་ཆེན་པོ་དག་ལ་དྲ་རྒྱའི་སྟེགས་བུར་དུས་བཀག་ལྟར་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་སྲིད་གཞུང་གི་གཏན་འབེབས་ལ་བརྩི་སྲུང་ཞུ་དགོས་པའི་་ཁྲིམས་འཛུགས་བྱེད་ཡོད། ཁོ་ཚོས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ཚོར་བ་སྐྱེན་པའི་ཆ་འཕྲིན་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱས་ནས་སྲིད་དབང་གི་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་བལྟས་ཕྱོགས་དང་གོ་ཆོད་པའི་རང་བཞིན་ལ་གནོད་འཚེ་གཏོང་སྲིད་པ་ཕུད། ཁོ་ཚོས་ད་དུང་ WeChat དང་ TikTok སོགས་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་སྟེགས་བུ་འདི་དག་བརྒྱུད་རང་གི་མི་དམངས་དང་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ལ་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་མུས་ཡིན། སྐད་འཕྲིན་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཆེས་རྒྱ་ཁྱབ་ཏུ་སྤྱོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་མཉེན་ཆས་ཞིག་ཡིན་ལ། ༢༠༢༢ ལོར་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱའི་མཉེན་ཆས་སྤྱོད་མཁན་གི་ནང་ནས་ཨང་ལྔ་པར་སླེབས་ཡོད། སྐད་འཕྲིན་ནི་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་རྒྱ་སྤྱོད་མཁན་ལ་ཇུས་འགོད་བྱས་པ་དང་དུས་མཚུངས། Weixin ནི་རྒྱ་ནག་ནང་གི་སྤྱོད་མཁན་ཆེད་ཇུས་འགོད་བྱེད་ཡོད། Citizen…

TikTok ཐོག་འཕེལ་བཞིན་པའི་དྲ་རྒྱའི་སེམས་ཁུར། Growing security concerns over TikTok

འཕྲུལ་ལས་རིག་པ་ཡར་རྒྱས་ཇེ་ཆེར་ཕྱིན་པའི་ས་ཁམས་ཆབ་སྲིད་དང་། དམག་དོན། དཔལ་འབྱོར་བཅས་སྔར་ལས་ལྷག་བརྟེན་དགོས་པ་འགྱུར་ཡོད་ལ་དེང་རབས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་ནང་ལག་རྩལ་ཡར་ཐོན་དེ་མཐོ་ཚད་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་སླེབས་བཞིན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། མ་ཟད་ dot.com གསར་བརྗེ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་ལྷག་ཙམ་སོང་ཡོད་ལ། འཕྲུལ་རིག་ལག་རྩལ་ཁྱབ་ཁོངས་འདིའི་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་བྱུང་བཞིན་ད་ལྟའི་འཛམ་གླིང་དཔལ་འབྱོར་ཀྱང་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་ཆ་ཤས་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད། སྤྱིར་དྲ་རྒྱ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཆ་འཕྲིན་ཕྱི་གསལ་ནང་གསལ་གྱི་མཉམ་སྤྱོད་དང་། སྲིད་དོན་ལས་རིགས་དང་། སྲིད་གཞུང་གི་མ་ལག་སྣ་ཚོགས། དངུལ་ཁང་བཅས་ཀྱི་ཆེད་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། དྲ་རྒྱ་ནི་ཆ་ཤས་ཅན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་ཡོད། མ་ཟད་དྲ་རྒྱའི་མཉེན་ཁ་ནས་ཐར་ཆེད་བདེ་འཇགས་ལྡན་པའི་མ་ལག་དགོས་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གི་གལ་གནད་ཆེ། དེང་སང་ས་གནས་སོ་སོའི་དྲ་རྒྱའི་སྤྱོད་སྟངས་ལའང་ཁྲིམས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། Splinternet ཞེས་པ་ནི་ལག་རྩལ་དང་། ཚོང་དོན། ཆབ་སྲིད།…

ལག་ཁྱེར་ཁ་པར་ལ་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་སྐུལ་ཚོད་འཛིན་གྱི་གཡུལ་འགྱེད་ཁྲོད་ཀྱི་དྲྭ་ལམ་བདེ་འཇགས། Device Security in the Battle Against Censorship and Surveillance in Mobile Phones

ང་ཚོ་ནི་མཛུབ་མོ་གནོན་ཐེངས་གཅིག་གིས་གནས་ཚུལ་འཁོར་རྒྱུག་དང་བརྗེ་ལེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་དྲྭ་རྒྱའི་གསར་བརྗེའི་དུས་རབས་ཤིག་གི་ནང་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ནི་དྲྭ་རྒྱ་དང་ལག་ཐོགས་ཁ་པར་སོགས་འཕྲུལ་ཆས་དར་འཕེལ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད། ཡིན་ནའང་ཡ་མཚན་ཆེ་བའི་གསར་བརྗེ་འདིའི་ཕྱོགས་གཞན་ཞིག་ནི། རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་མིག་སྔའི་སྲིད་དབང་དང་སྲིད་དབང་འཛིན་པའི་སྲིད་གཞུང་ལ་གཞིགས་ནས་དྲྭ་སྦྲེལ་ཞིབ་བཤེར་དང་ལྟ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུ་དེ་ནི་དབང་འཛིན་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་གནས་ཚུལ་འཛམ་གླིང་གི་ས་ཁུལ་གཞན་དག་ཏུ་འཁོར་རྒྱུག་བྱེད་པར་བཀག་འགོག་བྱེད་ཆེད་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། བཟང་སྤྱོད་དང་མི་མཐུན་པའི་འབད་བརྩོན་འདི་ནི་ཁོང་ཚོས་གཞི་རྩའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཐོབ་ཐང་ལ་བརྡལ་བཤིག་གཏོང་སྐབས་རྒྱལ་སྤྱིའི་ནང་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གི་གཟུགས་བརྙན་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཆེད་ཅིག་རེད། མི་སྒེར་གྱི་ཁ་པར་གློག་ཀླད་ནང་གི་གསང་དོན་དང་བདེ་འཇགས་ལ་གཟབ་ནན་བྱ་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་པར་དུ་དྲྭ་རྒྱའི་རང་དབང་དང་གཏམ་བརྗོད་རང་དབང་བཙན་ཤེད་ཀྱིས་བཀག་འགོག་བྱེད་པའི་ས་ཁུལ་དག་ཏུ་གལ་འགངས་ཆེན་པོ་ཆགས་ཡོད།  ཕྱི་ལོ་ ༡༩༧༣ ལོར་ཁམས་བྲག་མགོར་ས་འགུལ་ཤུགས་ཆེན་ཞིག་བྱུང་ནས་སྡོད་ཁང་དང་མིའི་ཚེ་སྲོག་ལ་གནོན་སྐྱོན་ཆེན་པོ་ཐེབས། མ་འོངས་པར་རང་བྱུང་ཁམས་ཀྱི་གནོད་འཚེ་དེ་ལྟ་བུ་འགོག་ཐབས་སུ་བྲག་མགོའི་བོད་མི་ཚོས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ནས་རྒྱུ་ཆ་ཟངས་ལས་གྲུབ་པའི་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་མཐོ་ཚད་ཕི་ཊི་ ༩༩ ཅན་ཞིག་ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༥ ཟླ་བ་ ༡༠ ཚེས་ ༥…

Back to Top